Kort antwoord: de 5 kernvereisten voor NHG in 2026
NHG vraagt een beoordeling van woning, lening en inkomen. De standaardgrens in 2026 is € 470.000; extra ruimte tot € 498.200 is uitsluitend voor toegestane energiemaatregelen. Eigen bewoning is nodig. Voor een reguliere nieuwe lening is annuïtair of lineair aflossen het uitgangspunt, met specifieke uitzonderingen. Je geldverstrekker beoordeelt de aanvraag.
De vijf kernvereisten voor NHG in 2026
Het WEW (Waarborgfonds Eigen Woningen) stelt elk jaar de officiële Voorwaarden & Normenvast. Voor 2026 gelden de volgende vijf basisvereisten om in aanmerking te komen voor de Nationale Hypotheek Garantie. Bron: NHG Voorwaarden & Normen 2026 (nhg.nl).
1. Koopsom binnen de NHG-grens
Bij bestaande bouw wordt voor de woninggrens gekeken naar de laagste waarde van koopprijs en getaxeerde marktwaarde, met de toepasselijke aanpassingen. In 2026 is de standaardgrens € 470.000. De ruimte voor energiebesparing maakt een woning boven die grens niet vanzelf geschikt. Lees de uitleg over koopsom en hypotheekbedrag.
Ter vergelijking: in 2023 lag de grens op € 405.000, in 2024 op € 435.000 en in 2025 op € 450.000 en in 2026 op € 470.000. Meer historische grenzen vind je op de pagina NHG-grens 2026.
2. Eigen bewoning verplicht
De woning moet bestemd zijn voor eigen bewoning. Je mag de woning niet verhuren, gebruiken als vakantiehuis of als beleggingspand inzetten. De garantie is uitdrukkelijk bedoeld voor mensen die zelf in de woning wonen.
3. Annuïtaire of lineaire aflossingsstructuur
De hypotheek moet worden afgelost op een annuïtaire of lineaire basis. Dat wil zeggen: gedurende de looptijd los je de volledige hypotheek af. Dit sluit aan op de fiscale regels — sinds 2013 is annuïtair of lineair aflossen sowieso verplicht om recht te houden op hypotheekrenteaftrek. Aflossingsvrije hypotheken zijn alleen onder specifieke voorwaarden toegestaan onder NHG, omdat het WEW wil dat de schuld gedurende de looptijd daadwerkelijk afneemt. Dat verlaagt het risico op restschuld.
4. Geldverstrekker aangesloten bij WEW
Niet alle geldverstrekkers zijn aangesloten bij het WEW. In de praktijk zijn alle grote Nederlandse banken en veel kleinere hypotheekverstrekkers dat echter wel: ING, Rabobank, ABN AMRO, SNS, Aegon, Florius, en tientallen anderen. Je hypotheekadviseur controleert automatisch of de gekozen geldverstrekker deelneemt.
5. Hypotheek afsluiten vóór overdracht bij notaris
De NHG-aanvraag moet worden ingediend en goedgekeurd vóór de juridische overdracht van de woning bij de notaris. Je kunt NHG niet achteraf aanvragen voor een al bestaande hypotheek, tenzij het om oversluiten gaat (waarbij dan wel aan alle voorwaarden moet worden voldaan).
Overzichtstabel: NHG-criteria 2026
| Criterium | Vereiste | Uitzonderingen |
|---|---|---|
| Koopsom | Max. € 470.000 | Max. € 498.200 met EBV |
| Woninggebruik | Eigen bewoning | Geen verhuur / geen belegging |
| Hypotheekvorm | Annuïtair of lineair | Geen aflossingsvrij |
| Geldverstrekker | Aangesloten bij WEW | Controleer via geldverstrekker |
| Aanvraagtijdstip | Vóór notariële overdracht | Wel mogelijk bij oversluiten |
| Inkomen | Verantwoord conform NIBUD | Geen vaste ondergrens |
| Provisie | 0,4% van de hypotheek | Eenmalig, fiscaal aftrekbaar |
| Overlijdensrisicoverzekering | Niet verplicht | Wel vaak verstandig |
De EBV-regeling: hogere NHG-grens bij verduurzaming
Bij bestaande bouw mogen de gewone woningkosten maximaal € 470.000 zijn. Inclusief toegestane energiebesparende voorzieningen geldt maximaal € 498.200. De lening wordt apart getoetst: boven € 470.000 mag alleen voor EBV extra worden geleend. Ook de inkomens- en woningwaardetoets blijven gelden.
NHG noemt onder meer isolatie, minstens HR++-glas, warmtepompen, zonnecellen en douche-WTW. Energiezuinige ventilatie telt alleen samen met andere EBV mee; kozijnen alleen samen met minstens HR++-glas. Bekijk de volledige EBV-uitleg.
Wanneer kom je niet in aanmerking voor NHG?
Er zijn situaties waarin NHG uitdrukkelijk niet mogelijk is:
- De toepasselijke woningkosten of lening overschrijden de NHG-grens.
- De woning wordt verhuurd of als belegging gebruikt.
- De gewenste aflosvorm voldoet niet aan de regels of toepasselijke uitzonderingen.
- De geldverstrekker is niet aangesloten bij het WEW.
- Het gaat om een vakantiewoning of recreatieverblijf.
Past NHG niet, dan kun je de mogelijkheden van een hypotheek zonder NHG bespreken. Ook daarvoor gelden wettelijke en bankvoorwaarden. Een hogere rente of onbeperkte keuze in woningtype en aflosvorm is niet vanzelfsprekend.
NHG bij oversluiten
Heb je al een bestaande hypotheek zonder NHG? Dan kun je bij het oversluiten alsnog NHG aanvragen. Vereisten: de actuele marktwaarde van de woning mag niet hoger zijn dan de NHG-grens, en de resterende schuld moet ook binnen de grens vallen. Oversluiten met NHG loont vooral als de actuele rentestanden significant lager zijn dan jouw huidige tarief.
Hoe verloopt de NHG-toetsing? Stap voor stap
Een veelgemaakte misvatting: je vraagt NHG niet zelf aan. De geldverstrekker dient de aanvraag in bij het WEW en koppelt dat aan jouw hypotheekofferte. De toetsing verloopt in vier stappen:
- Aanvraag bij de geldverstrekker. Jij (of je adviseur) vraagt een hypotheek met NHG aan. De geldverstrekker controleert of zij zijn aangesloten bij het WEW.
- Toetsing van de financieringslast. De geldverstrekker toetst of de maandlasten verantwoord zijn ten opzichte van je toetsinkomen, conform de financieringslasttabellen die jaarlijks worden vastgesteld (gebaseerd op NIBUD-normen). Hoe deze NHG-toetsing precies verloopt, lees je op de aparte pagina.
- Toetsing van de woning. De kosten en lening moeten aan de grensregels voldoen, de woning moet je hoofdverblijf worden en van een toegestaan type zijn. Vaak hoort hier een taxatie bij.
- Borgtocht en overdracht. Bij akkoord verstrekt het WEW de borgtocht. De aanvraag moet rond zijn vóór de notariële overdracht. Je betaalt eenmalig 0,4% provisie over de hypotheeksom — zie NHG-kosten 2026.
Wil je vooraf inschatten wat verantwoord is? Bereken het via maximale hypotheek met NHG of de NHG-calculator. Bron: NHG Voorwaarden & Normen 2026.
Inkomenstoets: twee inkomens, zzp en AOW-leeftijd
De geldverstrekker bepaalt eerst welk inkomen bestendig en aantoonbaar is. Bij twee aanvragers telt sinds 2023 het tweede toetsinkomen volledig mee voor het financieringslastpercentage. Dat betekent niet dat elke looncomponent zonder beoordeling meetelt.
Voor ondernemers gebruikt de rekenexpert meer dan het gemiddelde: ook recente resultaten, continuïteit en rechtsvorm tellen mee in de Inkomensverklaring Ondernemer. Rond pensionering kijkt de bank naar pensioeninkomen. Een seniorenverhuisregeling met werkelijke lasten is alleen mogelijk als aan haar specifieke voorwaarden wordt voldaan.
Nieuwbouw versus bestaande bouw
De voorwaarden verschillen op een paar punten tussen een bestaande woning en nieuwbouw:
- Bouwdepot (depotregeling). Bij nieuwbouw en verbouwing kun je een deel van de hypotheek in een bouwdepot zetten. Je betaalt daaruit de bouwtermijnen en betaalt rente over het opgenomen deel.
- Afbouwgarantie / waarborgcertificaat. Voor nieuwbouw eist het WEW doorgaans een afbouwgarantie (bijvoorbeeld een Woningborg- of SWK-waarborgcertificaat). Dat beschermt je als de aannemer failliet gaat voordat de woning af is.
Een uitgebreide uitleg vind je op de pagina over NHG bij nieuwbouw. Bron: NHG Voorwaarden & Normen 2026.
Meefinancieren binnen de grens: kosten, kwaliteit en EBV
Binnen de NHG-grens mag je naast de koopsom ook bepaalde kosten meefinancieren, zolang het totaal onder de grens blijft:
- Kosten koper en advies.Denk aan taxatie-, advies- en notariskosten en de NHG-provisie zelf, voor zover het totaal binnen € 470.000 past.
- Kwaliteitsverbetering. Investeringen die de woning structureel verbeteren (verbouwing, achterstallig onderhoud) tellen mee binnen de standaardgrens.
- EBV-regeling. Voor energiebesparende voorzieningen geldt de verhoogde grens van € 498.200, mits aantoonbaar besteed (zie hierboven).
Erfpacht en uitzonderingen
NHG is mogelijk op grond met erfpacht, op voorwaarde dat de erfpachtvoorwaarden voldoen aan de eisen van het WEW. Uitgesloten blijven echter:
- Recreatiewoningen en vakantieverblijven.
- Beleggingspanden en woningen die je (deels) verhuurt.
- Woningen die niet je hoofdverblijf worden.
Valt jouw situatie buiten NHG? Bekijk dan de mogelijkheden van een hypotheek zonder NHG. Bron: NHG Voorwaarden & Normen 2026.
Checklist: kom ik in aanmerking voor NHG?
- Woningkosten én lening getoetst, inclusief zelf betaalde verbouwing en aparte EBV-regels?
- Wordt de woning mijn hoofdverblijf? (geen verhuur, geen belegging)
- Kies ik een annuïtaire of lineaire hypotheek?
- Is mijn geldverstrekker aangesloten bij het WEW?
- Is de aanvraag rond vóór de notariële overdracht?
- Past de hypotheek bij mijn toetsinkomen (financieringslast)?
Zes keer «ja»? Dan kom je hoogstwaarschijnlijk in aanmerking voor NHG. Een hypotheekadviseur bevestigt dit en rekent direct de tarieven die bij je situatie passen uit.
Disclaimer
Indicatieve berekening op basis van NHG-grens 2026. Werkelijke maximale hypotheek bepaalt de bank.
Wat betekent NHG voor jouw hypotheek?
Bespreek je mogelijkheden met een hypotheekadviseur. Je gaat naar onze externe aanvraagpartner; wij kunnen een vergoeding ontvangen.