De fiscale voorbeelden gebruiken 37,56% als aftrektarief. Dit is de aftrekbeperking voor hoge inkomens in 2026, geen gegarandeerde teruggave. Bron: Belastingdienst, geraadpleegd 11 september 2026.
Kort antwoord
Een overlijdensrisicoverzekering (ORV) is sinds 2018 niet meer verplicht voor NHG. De eenmalige borgtochtprovisie van 0,4% is wél fiscaal aftrekbaar als kosten eigen woning (in 2026 tegen maximaal 37,56%); de premie van een ORV is dat niet. Een ORV is vaak nog wel verstandig om je nabestaanden tegen een restschuld te beschermen, maar je bepaalt zelf of je er een neemt.
Is een overlijdensrisicoverzekering verplicht voor NHG?
Nee. Tot 2018 eiste het WEW (Waarborgfonds Eigen Woningen) bij een hoge verhouding tussen lening en woningwaarde — de loan-to-value of LTV — dat je een overlijdensrisicoverzekering afsloot. De gedachte: bij overlijden van een kostwinner moest een deel van de hypotheek kunnen worden afgelost, zodat er geen restschuld ontstond. Sinds 2018 is die verplichting geschrapt. Je krijgt dus NHG, ook zonder ORV.
Let op het onderscheid: NHG eist geen ORV meer, maar een geldverstrekker mag dat zelf nog wel doen. Bij een hoge LTV — bijvoorbeeld als je vrijwel de volledige woningwaarde financiert — adviseren of eisen sommige banken nog steeds een ORV als voorwaarde voor de hypotheek. Dat is dan een eis van de bank, niet van NHG. Je hypotheekadviseur ziet meteen of dit in jouw situatie speelt.
Is een ORV dan nog wel verstandig?
Vaak wel. Niet omdat het moet, maar omdat het een concreet risico afdekt. Als een van de partners overlijdt, valt een inkomen weg terwijl de hypotheeklasten doorlopen. Een ORV keert dan een afgesproken bedrag uit waarmee je nabestaanden (een deel van) de hypotheek kunnen aflossen, zodat zij in de woning kunnen blijven wonen.
Dat is een aanvulling op wat NHG doet, geen overlap. NHG kan via het kwijtscheldingsbeleid een restschuld helpen wegnemen als je gedwongen moet verkopen — bijvoorbeeld na overlijden, werkloosheid of scheiding. Maar NHG keert geen bedrag uit waarmee je in de woning kunt blijven wonen; een ORV doet dat juist wél. Lees hoe het NHG-vangnet werkt op de pagina NHG-bescherming.
De fiscaliteit: wat is wél en niet aftrekbaar?
Dit is waar veel kopers de mist in gaan. De twee posten worden vaak op één hoop gegooid, maar fiscaal verschillen ze fundamenteel.
De borgtochtprovisie (0,4%) is aftrekbaar
De eenmalige borgtochtprovisie van 0,4% die je voor NHG betaalt, geldt als kosten eigen woning. Je mag dit bedrag in één keer aftrekken in je aangifte over het jaar waarin je de hypotheek afsluit. In 2026 geldt voor deze aftrek het maximale tarief van 37,56%. Het is dus geen aftrek die je over de looptijd uitsmeert, maar een eenmalig voordeel in het afsluitjaar. Meer over de kostenkant lees je op NHG-kosten.
| Post | Aftrekbaar? | Toelichting |
|---|---|---|
| Borgtochtprovisie NHG (0,4%) | Ja, eenmalig | Kosten eigen woning, afsluitjaar, max. 37,56% (2026) |
| Hypotheekrente | Ja | Jaarlijks, mits annuïtair/lineair afgelost |
| Premie overlijdensrisicoverzekering | Nee | Niet aftrekbaar in box 1 |
| Premie woonlastenverzekering | Nee | Optioneel, niet aftrekbaar |
| Premie opstalverzekering | Nee | Algemene hypotheekeis, niet aftrekbaar |
De ORV-premie is niet aftrekbaar
De premie die je voor een overlijdensrisicoverzekering betaalt, is niet aftrekbaar in box 1. Reken die premie dus mee als nettomaandlast, niet als post die je via de Belastingdienst deels terugkrijgt. Dat maakt de afweging eerlijk: je betaalt de volle premie voor de zekerheid die de verzekering biedt.
Wat levert de aftrek van de provisie dan concreet op? Bij de NHG-grens van € 470.000 is de provisie 0,4% = € 1.880. Tegen 37,56% is het fiscale voordeel ongeveer € 706. Tel dat op bij de lagere rente die NHG oplevert (zie voordelen van NHG) en de netto kosten van NHG vallen in de praktijk vaak laag uit.
De andere verzekeringen rond je woning
Naast de ORV kom je nog een paar verzekeringen tegen. Niet allemaal zijn ze nodig — en sommige dekken een risico dat NHG al deels afdekt.
Opstalverzekering: ook een NHG-voorwaarde
NHG vereist dat de geldverstrekker een verzekering tegen brand en storm verlangt, minimaal voor de herbouwwaarde. Bij drijvende woningen geldt ook zinkschade. Controleer bij een appartement of de VvE-polis aan de voorwaarden voldoet. Bron: NHG 2026, A.5.4.
Woonlastenverzekering: optioneel, kritisch bekijken
Een woonlastenverzekering (ook wel betalingsbeschermingsverzekering) keert maandelijks uit als je je lasten niet meer kunt betalen door werkloosheid of arbeidsongeschiktheid. Dit is optioneel. Omdat NHG via het vangnet al veel afdekt bij gedwongen verkoop, loont het om dubbele dekking kritisch te bekijken: betaal je premie voor een risico dat al gedeeltelijk is afgedekt? Reken het door voordat je tekent.
Samengevat: verplicht, verstandig of overbodig?
- Opstalverzekering — verzeker brand en storm minimaal voor de herbouwwaarde (NHG-voorwaarde).
- ORV — niet verplicht voor NHG, vaak wél verstandig; soms eis bij hoge LTV.
- Woonlastenverzekering — optioneel; check overlap met het NHG-vangnet.
- NHG-provisie (0,4%) — geen verzekering, maar wél fiscaal aftrekbaar.
Welke vragen stel je je adviseur?
Verzekeringen en fiscaliteit zijn precies het soort onderwerp waar een goed begrip van NHG én maatwerk samenkomen. Neem deze vragen mee naar je hypotheekadviseur:
- Eist mijn geldverstrekker bij deze LTV een ORV, of is het optioneel?
- Welk verzekerd bedrag past bij mijn hypotheek en gezinssituatie?
- Hoeveel levert de aftrek van de borgtochtprovisie in mijn aangifte op?
- Heb ik een woonlastenverzekering nodig naast het NHG-vangnet?
- Moet de ORV-polis worden verpand aan de geldverstrekker?
Disclaimer
Indicatieve berekening op basis van NHG-grens 2026. Werkelijke maximale hypotheek bepaalt de bank.
Wat betekent NHG voor jouw hypotheek?
Bespreek je mogelijkheden met een hypotheekadviseur. Je gaat naar onze externe aanvraagpartner; wij kunnen een vergoeding ontvangen.