Wanneer is NHG niet mogelijk?
De Nationale Hypotheek Garantie stelt een aantal harde voorwaarden. Voldoe je aan één daarvan niet, dan is NHG per definitie uitgesloten en sluit je een hypotheek zonder NHG. Dit zijn de vier situaties waarin dat speelt.
- Koopsom boven de NHG-grens: in 2026 geldt een standaardgrens van € 470.000. Financier je energiebesparende voorzieningen mee, dan ligt de grens op € 498.200 (de EBV-grens). Bij bestaande bouw moet ook de getaxeerde marktwaarde worden betrokken; de laagste waarde kan bepalend zijn (bron: NHG.nl, 2026).
- Geen eigen bewoning: NHG is uitsluitend bedoeld voor woningen die je zelf bewoont als hoofdverblijf. Een tweede woning, beleggingspand, vakantiewoning of verhuurpand valt er buiten.
- Volledig aflossingsvrije opzet: NHG eist een annuïtaire of lineaire hypotheek. Voor bestaande eigenwoningschuld en beheer zijn er uitzonderingen (zie verderop).
- Niet voldoen aan inkomens- of acceptatieregels: in een beperkt aantal gevallen kan de toetsing op inkomen of zekerheden de NHG-acceptatie in de weg staan. Bekijk de volledige eisen op de pagina NHG-voorwaarden.
Renteopslag per LTV-klasse zonder NHG
NHG kan een lagere rente opleveren, maar er bestaat geen vast kortingspercentage voor alle banken. Vergelijk dezelfde leensom, aflosvorm, rentevaste periode en woningwaarde. De tarieven in onze rekenvoorbeelden zijn zelfgekozen aannames, geen actuele bankaanbiedingen.
LTV is de lening gedeeld door de woningwaarde. Voorbeeld: € 300.000 lenen op een woning van € 400.000 geeft 75% LTV. De geldverstrekker bepaalt welke tariefklasse daarbij hoort. Een extra aflossing kan een lagere klasse opleveren; vraag hoe en wanneer de bank die aanpast.
Wat verandert er financieel zonder NHG?
Zonder NHG betaal je geen NHG-provisie en heb je ook geen NHG-borgstelling. De bank kan bij betaalproblemen nog steeds een regeling met je zoeken. Een restschuld verdwijnt niet vanzelf; de NHG-kwijtscheldingsregeling geldt alleen voor schulden die daaronder vallen.
Een eventueel renteverschil hangt af van concrete aanbiedingen. Op deze pagina gebruiken we geen vaste renteopslag per bank of LTV zonder tariefblad. De inkomens- en waardetoets blijft ook zonder NHG noodzakelijk. Lees hoe de hypotheekgrenzen werken.
Aflossingsvrij: de legitieme reden om géén NHG te nemen
Aflossingsvrij is niet in alle NHG-situaties verboden. Bij een bestaande eigenwoningschuld kan onder voorwaarden een aflossingsvrij deel tot 50% van de woningwaarde mogelijk zijn. Ook woningbehoud en tijdelijk twee woningen kennen specifieke uitzonderingen. Voor een nieuwe reguliere NHG-lening is annuïtair of lineair aflossen het uitgangspunt.
Een lager maandbedrag bij aflossingsvrij laat de schuld staan. Beoordeel daarom ook hoe je die aan het einde terugbetaalt. Bron: NHG: aflossingsvrij mogelijk?. Lees de uitgebreide uitleg.
Koopsom net boven de grens: onderhandelen of zonder NHG?
Bij bestaande bouw is voor de NHG-grenstoets de laagste waarde van koopsom en getaxeerde marktwaarde van belang, met de toepasselijke aanvullingen. Een koopsom boven € 470.000 sluit NHG daardoor niet in elk geval uit. Je lening moet ook passen bij inkomen en woningwaarde; een verschil moet je mogelijk zelf betalen.
Extra ruimte voor energiebesparing mag niet worden gebruikt om een duurdere woning te kopen. Laat een verschil tussen koopprijs en marktwaarde door de geldverstrekker beoordelen. Bron: NHG: begrippen en uitleg. Zie ook koopsom of hypotheekbedrag.
Tweede woning, beleggingspand en verhuur
Voor een tweede woning, een beleggingspand of een woning die je wilt verhuren is NHG nooit beschikbaar, omdat de garantie eigen bewoning als hoofdverblijf vereist. Deze hypotheken zijn wel mogelijk, maar onder strengere voorwaarden: doorgaans een hogere renteopslag én een lagere maximale LTV (vaak 70 tot 90% in plaats van 100%). Je hebt dus meer eigen geld nodig en betaalt een hogere rente dan een koper van een hoofdverblijf met NHG.
Strategieën om de kosten zonder NHG te beperken
Vergelijk actief meerdere geldverstrekkers
De rentemarge tussen de duurste en goedkoopste aanbieder zonder NHG loopt op tot 0,4 procentpunt binnen eenzelfde LTV-klasse. Het loont om minimaal vijf offertes voor hetzelfde rentetype en dezelfde looptijd op te vragen. Een onafhankelijk hypotheekadviseur met AFM-vergunning kan het aanbod binnen zijn dienstverlening vergelijken, mogelijk inclusief aanbieders die niet via vergelijkingssites te vinden zijn.
Verlaag de LTV zo snel mogelijk
Omdat de opslag aan de LTV-klasse hangt, verlaagt extra aflossen niet alleen je schuld maar kan het je in een lagere risicoklasse brengen en daarmee je rente verlagen — soms al binnen een jaar. Vraag bij jouw bank de exacte LTV-drempels op die recht geven op een tariefverbetering, en of je tussentijds gratis naar een lagere klasse mag.
Kies bewust je rentetype
Zonder het vangnet van NHG weegt het renterisico zwaarder. De keuze tussen variabele rente, een korte rentevaste periode (1–5 jaar) en een lange rentevaste periode (10–20 jaar) bepaalt hoe gevoelig je bent voor rentestijgingen. Een lagere variabele rente is nu aantrekkelijk, maar vergroot het risico als de rente oploopt.
Overweeg aanvullende verzekeringen (niet verplicht)
Een overlijdensrisicoverzekering is sinds 2018 niet meer verplicht voor NHG en dus ook zonder NHG geen verplichting, al kan een geldverstrekker er bij een hoge LTV wel om vragen. Een woonlastenverzekering dekt een deel van het risico bij werkloosheid of arbeidsongeschiktheid; indicatief kost zo'n verzekering tussen € 15 en € 60 per maand, afhankelijk van leeftijd, dekking en hypotheekbedrag. Geen van beide vervangt NHG volledig: een restschuld bij gedwongen verkoop wordt er niet door gedekt.
Hypotheek zonder NHG bij oversluiten
Bestaande huizenbezitters sluiten hun hypotheek soms over omdat de rente gedaald is of om betere voorwaarden te krijgen. Vallen de resterende schuld en de marktwaarde buiten de NHG-grens, dan blijft de hypotheek zonder NHG. Andersom: is de schuld door aflossing en waardestijging inmiddels onder de NHG-grens gezakt, dan kan het bij oversluiten aantrekkelijk zijn om alsnog NHG aan te vragen. Dat vereist een nieuwe taxatie en een volledige hypotheekaanvraag. Weeg de voordelen af op de pagina hypotheek met NHG.
Disclaimer
Indicatieve berekening op basis van NHG-grens 2026. Werkelijke maximale hypotheek bepaalt de bank.
Wat betekent NHG voor jouw hypotheek?
Bespreek je mogelijkheden met een hypotheekadviseur. Je gaat naar onze externe aanvraagpartner; wij kunnen een vergoeding ontvangen.