Wat is een restschuld — en hoe groot kan die zijn?
Een restschuld is het bedrag dat je na verkoop van je woning nog aan de bank verschuldigd bent, omdat de opbrengst lager is dan je openstaande hypotheekschuld. Bij een gedwongen verkoop ligt de opbrengst vaak onder de vrije-verkoopwaarde, waardoor het tekort kan oplopen. Bovenop het verschil komen ook de verkoopkosten — makelaar, notaris, eventuele veilingkosten.
Een concreet rekenvoorbeeld maakt het tastbaar:
- Je kocht je woning voor € 380.000 met een NHG-hypotheek.
- Door omstandigheden moet je gedwongen verkopen; de woning brengt nog maar € 340.000 op.
- Het tekort is € 40.000, plus de verkoopkosten — samen je restschuld.
Zonder NHG ben je voor dat hele bedrag persoonlijk aansprakelijk; de bank mag het jarenlang terugvorderen. Met NHG kan diezelfde restschuld onder voorwaarden worden kwijtgescholden, waardoor je met een schone lei verder kunt. Hoe het vangnet daarbij werkt — melden via je geldverstrekker, de erkende oorzaken en de Woonlastenfaciliteit — lees je in detail op NHG-bescherming bij tegenslag. Op deze pagina gaan we specifiek de diepte in op de restschuld zelf.
Verliesdeclaratie en kwijtschelding: twee verschillende stappen
Veel mensen halen twee begrippen door elkaar die in werkelijkheid los van elkaar staan. Het verschil bepaalt wie waar recht op heeft en hoe het proces verloopt.
- Verliesdeclaratie — dit speelt zich af tussen de bank en het WEW. Je geldverstrekker dient na de verkoop met verlies een verliesdeclaratie in bij het Waarborgfonds Eigen Woningen (WEW) om het tekort vergoed te krijgen. Hier ben jij geen partij in; het is de afwikkeling van de garantie tussen geldverstrekker en fonds.
- Kwijtschelding — dit gaat over jou als particulier. Het WEW beoordeelt of jij van de restschuld wordt ontheven. Pas als de kwijtschelding wordt toegekend, ben je het bedrag echt niet meer verschuldigd.
Het WEW kan dus het verlies aan de bank vergoeden (via de verliesdeclaratie) én daarnaast beoordelen of jouw restschuld wordt kwijtgescholden. Dat zijn twee aparte beslissingen. Dat een verlies wordt gedeclareerd, betekent niet automatisch dat jij wordt kwijtgescholden — daarvoor gelden eigen voorwaarden.
Voorwaarden voor kwijtschelding van de restschuld
Kwijtschelding is geen automatisme, maar een beoordeling. Het WEW kijkt of de gedwongen verkoop voortkwam uit een erkende oorzaak — kort gezegd onvrijwillige werkloosheid, arbeidsongeschiktheid, scheiding of het overlijden van je partner — en of jij te goeder trouw hebt gehandeld. Concreet moet je aan deze voorwaarden voldoen:
- Te goeder trouw gehandeld — de problemen zijn je niet aan te rekenen en er is geen sprake van opzet of nalatigheid.
- Tijdig gemeld — je hebt de betalingsproblemen op tijd bij je geldverstrekker aangekaart, niet pas toen het al onomkeerbaar was.
- Meegewerkt aan een zo hoog mogelijke verkoopopbrengst — de woning is via een professioneel traject verkocht, niet onder de waarde weggegeven.
- Geen verwijtbaar handelen — denk aan verwaarlozing van de woning of het negeren van afspraken met de bank.
NHG beoordeelt het volledige dossier; deze lijst geeft geen kansberekening of toezegging. Specifieke situaties zoals ontslag of een relatiebreuk werken we verder uit op NHG en werkloosheid en NHG en scheiding.
Hoe vaak komt een restschuld eigenlijk voor?
NHG meldde 26 ontvangen verliesdeclaraties in 2024. Dat historische aantal is geen maatstaf voor jouw kans op kwijtschelding. Een verliesdeclaratie is bovendien iets anders dan elke betalingsachterstand of elk geval van financiële stress.
Bron: NHG: toelichting jaarverslag 2024. Voor jouw dossier telt de actuele kwijtscheldingsregeling, geraadpleegd 11 september 2026.
Fiscale gevolgen van een kwijtgescholden restschuld
Een besluit van NHG over kwijtschelding is geen belastingberekening. Gebruik niet zonder meer de vrijstelling voor kwijtscheldingswinst: die gaat over winst uit onderneming, niet over iedere kwijtgescholden particuliere woningschuld.
Bewaar de NHG-beslissing, de afrekening van de verkoop en de specificatie van rente en kosten. Laat bij twijfel je aangifte en een eventuele nieuwe lening beoordelen. Bron voor het onderscheid: Belastingdienst: ondernemersvrijstelling kwijtscheldingswinst.
Restschuld bij vrijwillige verhuizing of oversluiten
Een vrijwillige verhuizing omdat je groter of elders wilt wonen geeft op zichzelf geen recht op kwijtschelding. Voor een volgende woning is een nieuwe NHG-garantie nodig; de bestaande garantie verhuist niet mee met een renteverhuisregeling van de bank.
Onder specifieke NHG-regels kan een restschuld bij een nieuwe aankoop worden meegefinancierd. Dat is een nieuwe betalingsverplichting, geen kwijtschelding. Laat de geldverstrekker dit beoordelen voordat je een nieuwe woning koopt. Lees ook NHG bij oversluiten.
Bronnen en inhoudelijke correctie
Controle: 11 september 2026. NHG: kwijtscheldingsregeling.
Het onderscheid tussen een verliesdeclaratie en persoonlijke kwijtschelding is aangescherpt. Onjuiste uitleg over meeverhuizen en ondernemerswinst is gecorrigeerd.
Wat betekent NHG voor jouw hypotheek?
Bespreek je mogelijkheden met een hypotheekadviseur. Je gaat naar onze externe aanvraagpartner; wij kunnen een vergoeding ontvangen.