NHG bij scheiding: drie scenario's
Wanneer partners met een gezamenlijke NHG-hypotheek uit elkaar gaan, moet er een beslissing worden genomen over de woning. Die beslissing bepaalt wat er met de NHG-garantie gebeurt. In vrijwel alle gevallen valt de situatie in één van drie scenario's.
Scenario A: één partner neemt de woning over (uitkoop)
De meest voorkomende situatie is dat één van de twee partners in de woning blijft wonen en de hypotheek volledig op eigen naam overneemt. Dit heet uitkoop. De bank beoordeelt dan of de overblijvende partner de volledige hypotheeklasten op eigen inkomen kan dragen — alsof er voor het eerst een hypotheek wordt aangevraagd.
Toetsing vindt altijd opnieuw plaats op basis van het actuele inkomen, de resterende schuld en de actuele woningwaarde. Als de toets slaagt en de restschuld nog binnen de NHG-grens van € 450.000 valt, kan de NHG-garantie worden voortgezet op naam van de overblijvende partner. Er is dan geen nieuwe provisie verschuldigd.
Scenario B: verkoop van de woning met verlies
Als de verkoopprijs lager uitvalt dan de openstaande hypotheekschuld, blijft er een restschuld over. Dit is de situatie waarbij NHG het meest van waarde is. Het WEW kan die restschuld kwijtschelden, mits aan de voorwaarden voor kwijtschelding is voldaan. Scheiding is daarvoor expliciet opgenomen als zogeheten life event.
Scenario C: verkoop van de woning met winst
Als de woning meer opbrengt dan de openstaande hypotheek, wordt de overwaarde verdeeld tussen de partners volgens de afspraken in de scheidingsakte. De NHG-garantie vervalt automatisch zodra de hypotheek is afgelost via de verkoopopbrengst. Er zijn verder geen bijzondere verplichtingen richting het WEW.
Wanneer vergoedt WEW de restschuld bij scheiding?
Het WEW vergoedt een restschuld niet automatisch. Er gelden strikte voorwaarden die beide ex-partners moeten naleven. Scheiding als oorzaak van gedwongen woningverkoop is weliswaar erkend als life event, maar dat erkent alleen de omstandigheid — niet automatisch het recht op kwijtschelding.
De vier kernvereisten voor WEW-kwijtschelding bij scheiding zijn:
- Tijdige melding: jullie hebben de bank — en via de bank het WEW — zo vroeg mogelijk geïnformeerd over de scheiding en de verwachte gevolgen voor de hypotheek.
- Maximale verkoopprijs: de woning is te koop gezet voor een realistische vraagprijs en er is geen medewerking geweigerd aan een reëel bod. Een te laag aangeboden verkoopprijs of het weigeren van een bod kan tot afwijzing leiden.
- Geen verwijtbaar handelen: jullie hebben niet moedwillig bijgedragen aan het ontstaan van de restschuld, bijvoorbeeld door jarenlang geen onderhoud te plegen of door de hypotheek te verhogen voor consumptieve doeleinden.
- Medewerking van beide partners: omdat beide partners de hypotheek oorspronkelijk hebben afgesloten, moeten ook beide partners meewerken aan de afwikkeling. Eén partner die niet meewerkt, kan de volledige kwijtschelding blokkeren.
Hoe zit het met de NHG als één partner de woning overneemt?
Als één partner de woning overneemt, wordt de hypotheek feitelijk opnieuw beoordeeld. De bank voert een volledige toets uit op het inkomen van de overblijvende partner, de loan-to-value verhouding (hypotheekschuld ten opzichte van de woningwaarde) en de actuele marktwaarde van de woning.
Als die toets positief uitvalt en de hypotheeksom nog steeds binnen de NHG-grens valt, kan de NHG worden voortgezet. De garantie loopt dan gewoon door op de resterende hypotheekschuld van de overblijvende partner. Er is in dit geval geen nieuwe provisie verschuldigd, omdat de garantie al eerder is betaald en wordt overgedragen.
Kan de overblijvende partner de hypotheek niet op eigen inkomen dragen, dan zijn er in principe twee opties: de woning wordt alsnog verkocht, of er wordt een derde partij (bijvoorbeeld een nieuwe partner of familielid) als medehypotheekgever toegevoegd, met instemming van de bank.
Praktische stappen bij scheiding met een NHG-hypotheek
Een scheiding is nooit eenvoudig, maar op het gebied van de hypotheek zijn er een aantal stappen die je snel en zorgvuldig moet zetten om problemen te voorkomen.
- Informeer de bank direct. Wacht niet totdat de scheiding officieel is afgerond. De bank moet op de hoogte zijn van de situatie om jullie goed te kunnen adviseren en om het WEW tijdig te informeren als dat nodig is.
- Schakel een hypotheekadviseur in. Een adviseur met kennis van echtscheidingssituaties kan uitrekenen of de overblijvende partner de hypotheek kan dragen, welke opties er zijn bij een gedwongen verkoop, en hoe de NHG-garantie optimaal behouden blijft.
- Regel juridisch advies. Een scheidingsadvocaat of mediator helpt bij het vastleggen van afspraken over de woning in het convenant. Mondelinge afspraken zijn bij hypotheekzaken onvoldoende.
- Neem geen beslissingen over de woning zonder de bank erbij te betrekken. Zomaar de woning verkopen, of één partner laten vertrekken terwijl de hypotheek nog op beider naam staat, kan juridische en financiële complicaties geven.
- Overweeg gespecialiseerd advies bij scheiding & hypotheek. Voor situaties waarin zowel de scheiding als de hypotheek complex zijn, is een AFM-geregistreerde adviseur met ervaring in scheidingsdossiers het meest geschikt. Vraag expliciet naar deze expertise bij het oriëntatiegesprek.
Tips om escalatie te voorkomen
In de praktijk gaan hypotheekproblemen bij scheiding meestal niet over de regels van het WEW, maar over de communicatie tussen de ex-partners en de snelheid waarmee er wordt gehandeld. Een paar praktische vuistregels:
- Stel samen een realistische vraagprijs vast, bij voorkeur op basis van een taxatierapport. Emotionele vraagprijzen vertragen de verkoop en kunnen reden zijn voor het WEW om kwijtschelding te weigeren.
- Stel de verkoop of overname niet onnodig uit. Gemiste hypotheekbetalingen — ook al zijn die het gevolg van een conflict tussen de ex-partners — schaadt beide partijen: credit score, mogelijkheid op een nieuwe hypotheek en de kans op WEW-kwijtschelding.
- Het WEW vereist actieve medewerking van beide ex-partners. Als één van beiden weigert te tekenen of informatie achterhoudt, kan het hele dossier worden geblokkeerd. Maak onderling duidelijke afspraken en leg die schriftelijk vast.
- Houd alle correspondentie met de bank bij. Bij een WEW-aanvraag voor kwijtschelding is documentatie over wanneer jullie de bank hebben geïnformeerd cruciaal.
Disclaimer
Indicatieve berekening op basis van NHG-grens 2026. Werkelijke maximale hypotheek bepaalt de bank.
Vergelijk de scherpste hypotheektarieven met NHG.
Gratis en vrijblijvend advies via een onafhankelijke AFM-adviseur.